$USD
EURO
ALTIN

YURTDIŞI BORÇLANMA BAŞVURUNUZ VE ÖDEME ŞEKLİ 19 Temmuz 2013

Avrupalı Türkler  yaz tatillerini ülkemizde geçirmeye geldiklerinde yurtdışı borçlanmasını  bizzat verme ve yurtdışından postayla gönderme haklarının olduğunu belirtelim. Bu arada yoğunlaşan borçlanma başvurusu ve ödemeninizin doğru olması için izlenecek yolu kaleme alalım istedik.

 

Türkiye’ye gelmeden önce yurtdışı borçlanmasına yönelik olarak istenen  güncel  evrakları yanınızda getirmeyi ihmal etmeyiniz. Özetle zorunlu sigortalı çalışma, vergiye kayıtlı dönem, meslek odası kaydı ile ev kadını ise ikamet belgesi temel belgeleriniz.

Tahakkuk cetveli elinize geçtiğinde borçlanma tutarlarını ister Türkiye’de isterlerseniz yurtdışından ödeme imkanınız bulunmaktadır.

Yurtdışı Borçlanmasında Hangi Süreleriniz Esastır ?

 Sigortalılık süreleri

Borçlanma kapsamındaki sürenin bulunduğunuz  ülke mevzuatına göre ikamet süreleri hariç, çalışılmış ya da çalışılmış süre olarak kabul edilen süreler olarak anlaşılmalıdır.

Çalışılmış olarak kabul edilen süreler ise  bulunduğunuz ülke mevzuatına göre fiilen çalışılmadığı halde çalışmaya eşdeğer süre olarak kabul edilip, hizmet cetvellerinde eşdeğer süre olarak gösterilen, aylığa hak kazanmada ve aylık hesabında değerlendirilen süre olarak algılanmalı. Aynı değerlendirmenin  ikili sosyal güvenlik sözleşme uygulaması için de geçerli olduğunu unutmayalım

İkamet ettiğiniz ve çalıştığınız  ülke mevzuatına göre çalışılmış veya eşdeğer süre olarak kabul edilen ikamet sürelerinin çalışılmış süre olarak değerlendirilmesi yurtdışı  borçlandırılma da dikkate alınmaz.

Sonuç olarak buradan şu anlaşılmalı. Borçlanmaya esas hizmet cetvellerinde bildirilen çalışma süreleri (zorunlu prim ödeme süreleri, kendi nam ve hesabına çalışmalardan dolayı zorunlu ve isteğe bağlı prim süreleri,) ve bu çalışma sürelerine eşdeğer sürelerin (isteğe bağlı prim ödeme süreleri, çocuk yetiştirme süreleri, işsizlik ödeneği süreleri, hastalık ödeneği süreleri, bakım süreleri, borçlanma yoluyla ödenen primlere ait süreler gibi) yurtdışı borçlanmanız için geçerli olan sürelerdir. Borçlanılacak veya satın alınacak süreye siz Avrupalı Türkler karar verdiğinden belgede belirtilen toplam süreyi borçlanma gibi bir zorunluluğunuz yoktur.

 İşsizlik süreleri

Yurtdışı borçlanma kanunu ve uygulama yönetmeliğinde ki İşsizlik süresi ibaresi tanımından ikamet ettiğiniz ve çalıştığınız ülke mevzuatına göre çalışma süreleri ile bu çalışma sürelerine eş değer süreler haricinde olan ve o ülkede çalışılmadan geçen süreyi ifade etmektedir.

Ancak, Kanuna göre işsizlik sürelerinin tamamının borçlanma kapsamında değerlendirilmesine olanak yoktur. Sigortalılık süreleri arasında veya sonunda her birinde olmak kaydıyla bir yıla kadar olan yurtdışında geçen işsizlik süreleri borçlandırılmaktadır. Buradan anlayacağımız husus boşta geçen sürelerin birer yılı değerlendirmeye alınır. İkamet süreleriniz ve boşta geçen süreler  bu kapsamda değerlendirilir.

 

 Ev kadını olarak geçen süreler

Yurtdışında ev kadını olarak geçen süreler, Türk vatandaşı olan veya Türk vatandaşlığını koruyan çifte vatandaş konumundaki kadınların medeni durumlarına bakılmaksızın  sigortalılık süreleri haricinde yurtdışında bulundukları süreleri belirtmektedir. Bu süreler işsizlik süresi veya boşta geçen süreler kapsamında değerlendirilmeyecektir. Ayrıca şunu belirtmeden geçemeyiz. Borçlanma talebinde bulunan ev kadınları yurtdışında ikamet ettiği sürelerinin diledikleri kadarını borçlanabilirler. Türkiye’de turistik veya başka bir amaçla bulunduğunuz süreler dikkate alınmaz.

 

Yurtdışı  Borçlanma kapsamında değerlendirilmeyen süreler nelerdir?

–    18 yaşın doldurulmasından önce yurtdışında geçen sigortalılık, işsizlik ve ev kadınlığı süreleri.

–     İkili sosyal güvenlik sözleşmelerine göre kendilerine kısmi aylık bağlanmış olanların yurtdışında geçen sigortalılık süreleri arasında ve bu sürelerin bitim tarihinden sonraki işsizlik süreleri ve ev kadını olarak geçen süreler.

–    Türk vatandaşlığının kazanılmasından önce veya Türk vatandaşlığının kaybedilmesinden sonra yurtdışında geçen sigortalılık, işsizlik ve ev kadınlığı süreleri.

–  Türkiye’de malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalan kapsamında geçen ve aşağıda sayılan yurtdışı sürelerinden:

a-    Almanya’da istisna akdi kapsamında iş üstlenen Türk işverenlerince çalıştırılan Türk işçilerinin bu ülkedeki çalışma süreleri,

 

b-    Libya’da iş üstlenen Türk işverenlerince çalıştırılan Türk işçilerinin, bu ülkede 01.09.1985 tarihinden sonra geçen çalışma süreleri,

c-     5510 sayılı Kanunun 10. maddesi ile ülkemiz ile imzalanan ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri ve Avrupa Sosyal Güvenlik Sözleşmesi hükümlerine göre yurtdışında geçici görevli olarak bulunmaları nedeniyle 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılanların geçici görevli bulundukları yurtdışı çalışma süreleri.

Yurtdışı borçlanma talebini sırasında dikkate alınmaz. Çünkü bu süreler önceden değerlendirilmiş sürelerdir.

Talep dilekçesi nasıl verilir ?

  Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesi”nin usulüne göre doldurulup imzalandıktan sonra ekine borçlanmaya esas olan belgeler ile nüfus kağıt fotokopisi eklenip  doğrudan ya da posta yolu ile SGK Kurumu ikamet ettiğiniz İl Md’ne şayet ülkemizde sigortalı çalışmanız varsa en son çalışılan SGK İl Md’ne  göndermeniz yeterli olacaktır. Borçlanma Tutarınızın hesabında asgari ücrete bağlı bir tahakkuk cetveli oluşturulur. Buna göre Borçlanma Tutarı= Seçilen Bir Günlük Prime Esas Kazanç x Borçlanma Gün Sayısı x % 32 olacaktır.

  Yurtdışı borcunuz kaç ay içinde ödenmeli ve nereye?

SGK Kurumu tarafınca ikamet edilen adrese gönderilen tahakkuk cetvelini ülkemizde veya bulunduğunuz ülkede ödeme şansınız vardır. Borcunuzu yurtdışında ödeme konusunda 28.03.2013 gün ve 2013-48 nolu 3201 Sayılı Kanuna Göre Tahakkuk Ettirilen Borçların Yurtdışında Ödenmesi konusunda bir Genelge  yayımlanmıştır. Buna göre  borçlanma tahakkuk cetvelinde belirtilen bedeli  yurtdışından ödeyecek olan Avrupalı Türkler anılan genelgede ifade edildiği gibi  borçlarını ABD Doları veya ABD Doları karşılığı döviz olarak ödemeleri ve borçlarını öderken banka makbuzuna “3201 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanma karşılığı ödenmiştir” ibaresini yazdırmanız yerinde olacaktır. T.C. Ziraat Bankası; yurtdışı şube ve iştirakçilerini borçlarını ABD Doları veya ABD Doları karşılığı döviz olarak ödemek isteyen vatandaşlarımızın ödemeye ilişkin belgelerine “3201 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanma karşılığı ödenmiştir” ibaresinin yazılması, sigortalının adı-soyadı, ikamet adresi, sigorta sicil numarası, dövizin cinsi, dövizin miktarı, dövizin tahsil tarihindeki kur’u, çapraz kur uygulanmışsa dövizin dolara göre miktarı               (paritesi), dövizin tahsil tarihinin mutlak surette belirtilmesi ve dövizin TL değerinin aynı gün  SGK Kurum hesabına geçmesi gerekmekte.

T.C. Ziraat Bankası yurtdışı şube ve iştirakleri haricindeki muhabir bankalara ABD Doları veya ABD Doları karşılığı döviz olarak yatırılan borçlanma bedelleri T.C. Ziraat Bankasınca TL’ye çevrilecek, sistem tarafından “döviz alım belgesi” oluşturulacak, talep edilmesi halinde “döviz alım belgesi” Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri/ Sosyal Güvenlik Merkezlerine varılan mutabakat uyarınca gönderilecektir. Türk Lirasına çevrilen yurt dışı borçlanma tutarı “Kurumsal Tahsilat ve Tediyeler/Online Tahsilat İşlemleri/Online Tahsilat/SGK MOSİP (EMS/BAĞ/SSK) -DİĞER TAHSİLAT” ekranından müşterinin TCKN/ VKN numaralarından herhangi biri ile “yurtdışı borçlanma” kısmından ilgili saymanlık adı seçilerek tahsilat işlemi sizler için yapılmış olacaktır.

Hasan KARAHALİLOĞLU