$USD
EURO
ALTIN

YURTDIŞINDA ÇALIŞIR İKEN TÜRKİYE’DE SSK’LI ÇALIŞMA İMKANI GETİRİLDİ

18 Aralık 2013 - 23:04

SSK Kurumu 28.11.2013 günü yayımladığı Genelge ile  yurtdışında zorunlu sigortalılık,işsizlik ödeneği,çocuk yetiştirme ve bakım süresi gibi  dönemlerde de Türkiye’de sigortalı çalışabilmenin yolunu açtı. Sadece SSK’lı çalışma değil ikili sosyal güvenlik sözleşme uygulamasından dolayı Avrupalı Türk’ün mağduriyetine neden olan bir çok konuda yeni haklar getirdi. Özetle belirtmek gerekirse; Yurtdışında sigortalı çalışır iken  aynı anda Türkiye’de sigortalı […]

YURTDIŞINDA ÇALIŞIR İKEN TÜRKİYE’DE SSK’LI ÇALIŞMA İMKANI GETİRİLDİ
ch

SSK Kurumu 28.11.2013 günü yayımladığı Genelge ile  yurtdışında zorunlu sigortalılık,işsizlik ödeneği,çocuk yetiştirme ve bakım süresi gibi  dönemlerde de Türkiye’de sigortalı çalışabilmenin yolunu açtı. Sadece SSK’lı çalışma değil ikili sosyal güvenlik sözleşme uygulamasından dolayı Avrupalı Türk’ün mağduriyetine neden olan bir çok konuda yeni haklar getirdi. Özetle belirtmek gerekirse; Yurtdışında sigortalı çalışır iken  aynı anda Türkiye’de sigortalı çalışma yolu,

Hollanda, İsviçre, Belçika, Fransa’dan maluliyet ayığı alana Türkiye’den emeklilik Hakkı,

Türkiye’de Bir Yıldan Az Süresi Olana Kolay Emeklilik, Sosyal Güvenlik Sözleşmelerinde Emeklilikte Tercih Hakkı, Yeniliklerin Detayları

Yeni uygulamanın detayları SGK Kurumu tarafınca çıkarılıp tüm taşra teşkilatına duyurulan 28.11.2013 gün ve 2013-39 nolu Genelge ile şekillendi. Yeni Genelgenin detaylarına baktığımızda Avrupalı Türklerin tamamını çok yakından ilgilendiren ve emeklilikte yaşadıkları sorunlara neşter vurulmuş oldu.

Ülkemizdeki prim ödeme süreleri ile akit ülkelerdeki sürelerin çakışması

 

Sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerdeki sigortalılık süreleri ile çakışan ülkemizdeki prim ödeme süreleri, SSK,BAG-KUR ve Emekli Sandığı sigorta süreleri  SGK Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından düzenlenen raporlara istinaden yapılan tespitler dışında iptal edilmeyeceği karar altına alındı. Bu sürelerle çakışan yurt dışı süreleri 3201 sayılı “Yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun”a göre borçlandırılmayacaktır. Türkiye’deki çalışılan süre borçlanma süresinden çıkarılacak ve yurtdışındaki aktif çalışılan, vergiye tabi ve meslek odasına kayıtlı dönem borç tahakkuk cetveline işlenecek.

Bu süreler, sözleşmeye göre tahsis işlemlerinde 1 ay için 30, 1 yıl için 360 günü geçmeyecek şekilde yurtdışı süreleri ile birleştirilecektir. Hizmet birleştirmesi sonucunda 1 aydan veya 1 yıldan fazla olan süreler akit ülkelerdeki sürelerden düşülecektir.

Örnek olarak Almanya hizmet cetveline göre 01/01/1981-31/12/2010 tarihleri arasında Almanya’da fiilen çalışan Cennet CANVEREN  ülkemizde de 01/07/1990-30/06/1991 tarihleri arasında 360 gün çalışması bulunmaktadır.

Sigortalının 360 gün sigortalı çalışması geçerli sayılacaktır. Buna göre ilgilinin Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesine göre yapılacak işlemlerde sigortalılık süreleri;

1990 yılı için; Almanya 01/01/1990-30/06/1990 süresinde 180, Türkiye 01/07/1990-31/12/1990 süresinde 180 olmak üzere toplam 360 gün,

1991 yılı için; Türkiye 01/01/1991-30/06/1991 süresinde 180, Almanya 01/07/1991-31/12/1991 süresinde 180 olmak üzere toplam 360 gün, olarak alınacaktır.

Ülkemizin akdettiği sosyal güvenlik sözleşmelerine/anlaşmalarına göre yürütülen işlemler bundan böyle aşağıdaki şekilde gerçekleştirilecektir.

TEK TARAFLI BAĞLANAN MALULLÜK AYLIKLARI

Malullük aylığı tek taraflı olarak uygulanan Belçika, Fransa, Hollanda ve İsviçre sözleşmelerine/anlaşmalarına göre akit ülkelerce malullük aylığı bağlanmış dosyalarda ülkemizdeki sigortalılık sürelerinin asgari sigortalılık sürelerinden fazla olması halinde dahi ülkemizden malullük aylığı bağlanmayacaktır. Ancak bu dosyalardaki yaşlılık aylığı talepleri akit ülkenin malullük aylığını yaşlılık aylığına dönüştürmesini beklemeden işleme alınacaktır.

Ayrıca bu süreler yaşlılık aylığı bağlanması ile gerek yurt içi gerekse yurt dışı borçlanmalarında statünün belirlenmesinde hesaba dahil edilecektir.

Bu konuyla ilgili olarak vereceğimiz örnekte İsviçre’de çalışırken maluliyet aylığı talebinde bulunan Ertan ÖZBATUR’un 01/04/1983 -31/12/1992 tarihleri arasında ülkemizde 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) BAG-KUR kapsamında geçen 3510 günlük hizmeti, Türkiye-İsviçre Sosyal Güvenlik Sözleşmesi hükümleri uyarınca İsviçre maluliyet aylığında değerlendirilmek üzere İsviçre sigorta kurumuna bildirilecektir. Sigortalının malullük aylığı talebi SGK Kurumunca incelenmeyecek ve bu sürelere istinaden ülkemizden malullük aylığı bağlanmayacaktır. Ancak, Ertan ÖZBATUR’un Sözleşmeye göre yaşlılık aylığı talebinde bulunması durumunda 3510 günlük hizmeti İsviçre’de geçen hizmetleri ile birleştirilerek Kanunun 4/1-b) BAG-KUR kapsamında aylık talebi sonuçlandırılacak. Aynı durum SSK statüsünde yani 4-a yönüyle de uygulanacaktır.

BİR YILDAN AZ SÜRELER

Ülkemizde geçen sigortalı çalışma süresi;

Arnavutluk, Avusturya, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Fransa, Hırvatistan, Kanada, Kebek, Lüksemburg ve Romanya uygulamalarında 1 yıldan,

Azerbaycan, Bosna Hersek, Danimarka, Gürcistan, Makedonya ve Norveç uygulamalarında 12 aydan,

İsviçre uygulamasında 12 ay veya 360 günden,KKTC uygulamasında 360 günden, İngiltere uygulamasında ise 180 günden az olan dosyalarda bu sürelere istinaden SGK Kurumu’nca hiçbir aylık bağlanmayacak.

Sözleşme/anlaşma kapsamında yürütülen işlemler ile yurtdışı borçlanma işlemlerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğinden ve yukarıda sözü edilen süreler tasfiye olmadığından, bu süreler sözleşmeli ülkelerin her hangi bir aylık bağlayıp bağlamadığına bakılmaksızın, gerek yurt içi gerekse yurt dışı borçlanmalarında değerlendirilerek size hak kazandırma yönüne gidilmiş olacaktır.

Konuyla ilintili pekiştirmeye yönelik örnek verecek olduğumuzda Türkiye’de 01/11/1978-31/07/1979 tarihleri arasında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi  SSK kapsamında 270 prim ödeme gün sayısı olan ve Avusturya’dan yaşlılık aylığı talebinde bulunan sigortalının bu çalışmasına istinaden sözleşmeye göre aylık bağlanmayacak. Ancak sizlerin 3201 sayılı “Yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun”’a göre yurt dışı borçlanması talebinde bulunması halinde 270 olan prim ödeme gün sayınız dikkate alınarak yurt dışı borçlanması, Kanunun 4/1-(a) SSK kapsamında sonuçlandırılacaktır. Her türlü tahsis talebinde 270 olan prim ödeme gün sayısı borçlanılan sürelerle birlikte değerlendirilecektir. Halbuki bundan önceki uygulamalarda talepte  bulunduğunuzda Türkiye sigorta başlangıcı 65 yaşına kadar yok kabul edildiği gibi borçlanma talebiniz BAG-KUR yönüyle değerlendirilmekte idi. Yeni uygulama sayesinde hem yüksek aylık alma buna karşın daha az süre borçlanma,emeklilik yaşını erkene çekme, az borç bedeli ödemeyi beraberinde getirmiştir.

SÖZLEŞME AYLIKLARINDA TERCİH HAKKI

Ülkemiz ile bazı ülkeler arasında yapılan sosyal güvenlik sözleşme/anlaşmalarında emeklilik yönüyle ülke tercih hakkını sizlere verilmiştir. Yeni uygulama sizin lehinize bir karara daha imza attı. Yeni duruma göre  Belçika ve İngiltere uygulamalarında, tercih durumu değerlendirilmeden sigortalının hak ettiği en yüksek müstakil ya da sözleşme aylığı ödenecektir. Ancak daha sonra sigortalının tercihini diğer aylık için kullanması halinde karar tashihi yapılacaktır.

Son örneğimiz ise tercihli aylığa yöneliktir. Türkiye-Belçika Sosyal Güvenlik Sözleşmesine göre yaşlılık aylığı talebinde bulunan  Berkant GÜNEYLİ’nin Türkiye’de, Kanunun 4/1- (a) SSK kapsamında 3800 gün; Belçika’da ise 4500 gün olmak üzere toplam 8300 gün çalışması bulunmaktadır. Bu durumda sigortalı müstakil olarak 985,02 TL; Sözleşmeye göre ise 985,02X3800/8300= 450,97 TL aylık hak etmektedir.

Bu durumda, sigortalımız olan Berkant GÜNEYLİ’nin tercihi beklenilmeden yüksek olan 985,02 TL tutarındaki müstakil aylığı bağlanacak ve ödenmesine başlanılacaktır. Ancak sigortalının, daha sonra aylık tercihini sözleşme aylığı yönünde kullanması halinde karar tashihi yapılarak sözleşme aylığına dönüştürülecektir.

Yeni Genelge ile  Avrupalı Türkler için yapılan düzenlemeler ilerde imzalanıp yürürlüğe girecek tüm sosyal güvenlik sözleşmeleri için de geçerli olacak. Bu sayede hak kaybının önüne geçilmiş oldu.İlave olarak sizlerle ilgili tahsis yani emeklilik  ya da borçlanma işlemleri sonuçlanmış dosyalar hariç olmak üzere  yayım tarihinden itibaren yapılacak işlemler Genelge hükümlerine göre sizler lehine sonuçlandırılacağı hüküm altına alındı.

 

FACEBOOK YORUMLARI

YORUMLAR

    Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.






    0 YORUM